Think Tank The Company wspierał prace Zespołu ds. wzmocnienia transferu wyników badań naukowych przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 12 maja 2026 roku w siedzibie Ministerstwa przy ul. Wspólnej w Warszawie zaprezentowano rekomendacje będące efektem rocznej pracy ekspertów ze świata nauki, biznesu i transferu technologii. Jak zwiększyć wpływ badań naukowych na rozwój Polski?
Dziewięć rekomendacji, trzy filary, jedna agenda. Efektem rocznych prac Zespołu jest konkretna agenda zmian. Nie chodziło o wymyślanie rzeczy od nowa, jak podkreślali sami autorzy, lecz o operacjonalizację tego, co środowisko naukowe i gospodarcze od lat wskazuje jako niezbędne zmiany. Efektem jest konkretna agenda: dziewięć rekomendacji systemowych, podzielonych na trzy filary oraz trzy inicjatywy ponadresortowe.
Filar pierwszy dotyczy gotowości środowiska akademickiego do przekładania wiedzy na wartość społeczną i gospodarczą. Drugi obejmuje system transferu wiedzy i technologii do gospodarki. Trzeci skupia się na integracji procesu badawczego z wdrożeniem – od wyników naukowych aż do rynku. Wśród inicjatyw ponadresortowych znalazły się: reorientacja rozproszonych strumieni finansowania w spójny cykl od badań do wdrożenia, budowa centrum doskonałości koncentrującego talent badawczy oraz mechanizm inkubacji i inwestycji zalążkowych dla spin-offów.
Na szczególną uwagę zasługuje propozycja systemu prestiżu dla naukowców budujących wpływ społeczno-gospodarczy – roboczo nazwana Science Impact Poland. To odpowiedź na realny problem: naukowcy, którzy decydują się na ścieżkę biznesową, wypadają z systemu nauki i stają się niewidoczni. Potrzebujemy mechanizmów, które sprawią, że transfer wiedzy będzie uznawany za wartość, a nie traktowany jako odejście od doskonałości naukowej.
Think Tank The Company towarzyszył pracom zespołu jako głos środowiska przedsiębiorców – tych, którzy codziennie konfrontują się ze skutkami (lub brakiem) skutecznego transferu wiedzy z uczelni do firm. Polskie firmy technologiczne są przejmowane przez zagraniczny kapitał, zanim zdążą urosnąć. Najlepsze projekty dojrzewają za granicą, bo tam jest kapitał, infrastruktura i gotowość do ryzyka. Polska traci własność intelektualną, talenty i przyszłe wpływy podatkowe.
„Jako kraj mamy ogromny kapitał intelektualny młodych, utalentowanych ludzi, którzy stanowią ogromną szansę na współpracę nauki z biznesem. Polska potrzebuje dziś ekosystemu, który nie tylko finansuje badania naukowe, ale również ułatwia tworzenie startupów i wdrażanie innowacji. To jest szansa dla Polski, abyśmy mogli utrzymać dotychczasowe tempo wzrostu gospodarczego i byli liderem gospodarczym w Europie, a może i na świecie” – mówi dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz, przedstawicielka Rady Biznesu Think Tank The Company.
„Polska nauka ma potencjał, który wciąż nie pracuje na polską gospodarkę w takim stopniu, w jakim powinna. To nie jest problem akademicki – to problem strategiczny. Firmy potrzebują partnerów z uczelni, a uczelnie potrzebują sygnałów z rynku. Bez zbudowania tego mostu będziemy tracić najlepsze pomysły na rzecz gospodarek, które tę lekcję odrobiły przed nami” – mówi Tomasz Misiak, członek Rady Biznesu Think Tank The Company.
„Polska od lat produkuje dobre diagnozy i słabe wdrożenia. Te rekomendacje są konkretne i operacyjne, a to rzadkość. Czuć w nich głos praktyków. Ale transfer wiedzy nie wydarzy się sam: potrzeba równie konkretnych działań po stronie biznesu, agencji i resortów. Dlatego czas przestać pytać czy i zacząć pytać kiedy i jak” – dodaje Eliza Kruczkowska, Dyrektorka Zarządzająca Think Tank The Company.
Think Tank The Company wskazuje trzy obszary krytyczne dla powodzenia programu. Po pierwsze: popyt ma znaczenie – transferu nie zbuduje się wyłącznie od strony podaży uczelni i instytutów; potrzeba firm zdolnych do wchłonięcia i wdrożenia technologii, wsparcia dla przedsiębiorstw inwestujących w R&D, piaskownic regulacyjnych oraz zamówień publicznych premiujących innowację. Po drugie: wycena własności intelektualnej to nie bariera, lecz kompetencja – przejście z modelu dużych opłat wstępnych na model oparty o koszty ochrony patentowej wymaga budowania kompetencji po obu stronach. Po trzecie: niezbędny jest dialog między agencjami i resortami – powołanie grupy międzyresortowej koordynującej działania NCN, NCBR, NAWA i innych agencji to jeden z najważniejszych postulatów raportu.
Raport trafił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Marcina Kulaska. Minister Małgorzata Młyńska zapowiedziała, że część rekomendacji – w szczególności zmiana modelu ewaluacji uwzględniająca komercjalizację – jest już w toku wdrożenia. Wpływ komercjalizacji i usług badawczych na wynik ewaluacji ma wzrosnąć z około 9% do około 30%. Think Tank The Company będzie monitorował postępy wdrożenia i włączał tę agendę w szersze działania rzecznicze, zarówno w ramach prac Rady ds. MŚP, jak i w kontaktach z instytucjami europejskimi, w tym Europejską Radą ds. Innowacji.

